İran: Umut dolu yeni bir döneme gidiyoruz

İran ile P5+1 ülkeleri arasında Viyana’da 2 haftadır yürütülen nükleer müzakerelerden nihai anlaşmaya varıldı. İran Dışişleri Bakanı Zarif, “Bugün umutların tükendiği gün olabilirdi, ama şimdi umut dolu yeni bir döneme gidiyoruz” dedi. İsrail ise anlaşmaya “tarihe geçecek bir hatadır” dedi.

Nükleer müzakereleri sürdüren İran ve P5+1 (ABD, Rusya, Britanya, Fransa, Çin + Almanya) ülkeleri anlaşmaya vardı.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Twitter hesabında”İran anlaşması, yapıcı angajmanların işe yaradığını gösterdi. Bu gereksiz krizin çözülmesiyle ortak mücadelelere odaklı yeni ufuklar ortaya çıkacaktır.” diye yazdı.

Ruhani, Başmüzakereci ve Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Arakçi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Yukiya Amano’nun imza atarkenki fotoğrafları da paylaşarak “Tam şu anda İran ve UAEA geçmişteki bütün sorunları çözme hedefiyle işbirliğini artırma konusunda anlaştı” yazdı.

‘Umudun bittiği gün olabilirdi’

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de gereksiz krizler yerine kazan-kazan durumu oluşturan bu sürece katkı veren herkese teşekkür etti.

Zarif uluslararası sorunların çözümünde yeni ufuklar açıldığını dile getirdi. Tarihi bir an yaşadıklarını vurgulayan Zarif, “Anlaşma hiç kimse için mükemmel durumda değil. Ama bunu başarabildik. Hepimiz için büyük bir başarıdır. Bugün, umudun bittiği gün olabilirdi ama umudun başladığı gün oldu.” şeklinde konuştu.

‘Yeni bir dönem açacak’

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, İran’ın nükleer programı üzerinde varılan anlaşmanın uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını aralayacağını söyledi.

Viyana’da tüm tarafların katılımıyla yapılan son toplantı öncesinde konuşan Mogherini, “Bu anlaşma, diplomasi ve işbirliği ile onlarca yıllık problemlerin üstesinden gelinebileceğini gösteriyor.” dedi. Mohgherini, bu durumun bütün dünya için de bir umut doğurduğunu söyledi.

İsrail: Tarihi bir hata

İsrail Başbakan Benyamin Netanyahu, ise anlaşmaya tepki göstererek “Anlaşma, tarihe geçecek bir hatadır” değerlendirmesinde bulundu. Netanyahu, Twitter hesabından da “Ne pahasına olursa olsun bir anlaşma imzalamaya çalışırsanız, sonucu bu olur.” diye yazdı.

Başbakanlık ofisinin hesabından atılan tweet’te de “Müzakereler esnasında dahi ‘ABD’ye ölüm’ sloganları atanlara taviz verildikçe, böyle bir anlaşmanın önüne geçmek mümkün değil” ifadesi kullanıldı.

AP ajansına konuşan Kültür Bakanı Miri Regev, “Anlaşma ile İran’a öldürme ehliyeti verilmiştir” dedi. Regev, anlaşmanın özgür dünya ve insanlık için kötü olduğunu söyledi.

Ayrıca Dışişleri Bakanı Yardımcısı Tzipi Hotoveli, Batı’yı İran’ın başını çektiği şerh eksenine teslim olmakla suçladı. Hotoveli, “İsrail anlaşmayı durdurmak için her şeyi yapacaktır” ifadesini kullandı.

Yıldız: Petrol fiyatları ve yatırımlar için önemli

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, “İran nükleer anlaşmasını son derece olumlu bir gelişme olarak görüyorum. İran’a ambargonun kalkması petrol fiyatları ve yatırımlar için önemli” dedi.

İhlal edilirse 65 gün içinde iptal

Öte yandan ekleriyle birlikte 80 sayfayı bulan ve hukuken bağlayıcı olmayan anlaşmanın detaylarına dair bilgiler paylaşılmaya başlandı. Buna göre:

* Anlaşma BM Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) onayından itibaren 90 gün sonra yürürlüğe girecek.

* Anlaşma yürürlüğe girdikten sonra İran’a yaptırımlara dayanak oluşturan 7 BMGK kararı iptal edilecek.

* Silah ambargosu 5, füze ambargosu 8 yıl daha yürürlükte kalacak.

* Uranyum zenginleştirme oranı 15 yıl boyunca yüzde 3.67’yi geçmeyecek.

* İran, Fordo nükleer tesisini bir teknolojik merkeze dönüştürecek. Bu tesisteki santrifüjler izotop üretiminde kullanılacak.

* P5+1 ülkeleri ve İran yılda en az 2 kere olmak üzere bakanlar düzeyinde toplantılar gerçekleştirip nükleer anlaşmanın gereklerinin yerine getirilip getirilmediğini değerlendirecek.

* İran anlaşma maddelerini ihlal ederse, ihlal tarihinden itibaren 65 gün içinde yaptırımlar geri getirilecek.

* İran’a ilişkin yeni  BMGK kararı 10 yıl geçerli olacak.

Süreç

Avusturya’nın başkenti Viyana’da İran ve P5+1 ülkeleri (ABD, Rusya, Britanya, Fransa, Çin + Almanya) müzakerelerde bulunuyordu.

P5+1 ülkeleri, İran’ı atom bombası üretmeye çalıştığını iddia ediyor, İran ise nükleer enerjiyi sivil amaçlar için kullandığını söylüyor.

P5 diye anılan BM’nin beş daimi üyesi ABD, Rusya, Fransa, İngiltere ve Çin ve bu ülkelere ek olarak Almanya nükleer silah imalatını önleyebilmek için İran’ın nükleer faaliyetlerini kısıtlamak istiyor.

Uluslararası ambargolar nedeniyle zorluklar yaşayan İran en başından bu yana nükleer programın barışçıl amaçlı olduğunu savunuyor.

14 Tem 2015 - 00:00 - Dünya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak İslami Analiz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan İslami Analiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler İslami Analiz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı İslami Analiz değil haberi geçen ajanstır.