Bakir İzzetbegoviç, Bosna’daki seçimleri kaybetti: Sonuçlar nasıl yansıyacak?

Bosna Hersek’te 2 Ekim Pazar günü yapılan genel seçimlerde Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyesi Denis Becirovic, Hırvat üyesi Zeljko Komsic ve Sırp üyesi de Zeljka Cvijanovic oldu.

Büyütmek için resme tıklayın

Bosna Hersek’te 2 Ekim Pazar günü yapılan genel seçimlerde Devlet Başkanlığı Konseyinin Boşnak üyesi Denis Becirovic, Hırvat üyesi Zeljko Komsic ve Sırp üyesi de Zeljka Cvijanovic oldu.

Amerikan menşeli Dayton Anlaşması ile çözümsüzlük üzerine kurulu siyasi bir sistem ile idare edilmeye çalışılan Bosna Hersek’teki son seçim sonuçları, yeni kriz senaryolarını da beraberinde getirdi.

Dünyanın en karmaşık siyasi yapısı olarak tanımlanan üçlü devlet başkanlığı sistemiyle yönetilen Bosna Hersek’teki genel seçim sonuçları, Sırpların kazanımlarını artıracak siyasi bir tablo ortaya çıkardı. Bosna Hersek’i parçalamaya yönelik bölücü eylemleriyle öne çıkan Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik’in partisi kendi bölgesinde seçimleri kazanırken, Aliya İzzetbegoviç’in kurucu lideri olduğu Demokratik Eylem Partisi (SDA) ise seçimleri kaybetti. Seçim sonuçlarından duyduğu memnuniyeti ifade eden bölücü Dodik, “Bu zaferden sonra elbette Sırp Cumhuriyeti’ni Bosna’dan ayırmamız bizim için daha kolay olacak. Sırp Cumhuriyeti’ni bağımsızlığına kavuşturacağız” sözleriyle Bosna Hersek siyasetini etkisi altına alacak yeni krizlerin sinyalini verdi.  

11 partinin ittifakı, iktidardaki SDA’ya kaybettirdi

Bosna Hersek devletinin en üst mevkisi olan Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Boşnak üyeliği için yarışan SDA adayı Bakir İzzetbegovic oyların yüzde 46’sını alırken, 11 siyasi partiden oluşan muhalif ittifakın adayı olan Sosyal Demokrat Parti’nin (SDP) adayı Denis Becirovic ise yüzde 49 oy aldı. Seçimleri kaybetmesini, 11 siyasi partinin ittifak yapmasına bağlayan Bakir İzzetbegoviç, “11 partinin ittifakına karşı başarılı olmamız zordu. SDA son iki seçime göre oylarını artırdı. SDA hâlâ Bosna Hersek’in en güçlü partisidir” değerlendirmesinde bulundu.

Merhum Aliya İzzetbegoviç’in kurduğu parti seçimleri kaybetti

Bosna Hersek’te Pazar günü gerçekleşen seçim sonuçlarına göre Üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi’nde görev alacak isimler belli oldu. Hırvatlar, devlet başkanlığının mevcut konsey üyesi Zeljko Komsic ile devam derken, Sırplar bölücü eylemleri ve söylemleri ile öne çıkan Milodrad Dodik’in partisini sandıkta birinciliğe taşıdı. Boşnakların tarafında ise sandıktan sürpriz bir sonuç çıktı. Bosna Hersek’in kurucu lideri merhum Aliya İzzetbegoviç’in partisi olan Demokratik Eylem Partisi (SDA) seçimleri ikinci sırada tamamlayarak üçlü devlet başkanlığı konseyinde temsil hakkını kaybetti.

Bölücü Dodik, seçim sonuçlarından memnun

Bosna Hersek seçim sonuçlarından en fazla memnun olan siyasi figür ise Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik oldu. Son yıllarda sergilediği bölücü söylemleri ve eylemleriyle Bosna Hersek’i krizden krize sürükleyen Dodik’in partisinin adayı olan Zeljka Cvijanovic, sandıktan birinci çıktı. Seçim sonuçlarını küstah ifadelerle değerlendiren bölücü Dodik, “Elbette Sırp Cumhuriyeti’ni ayırmamız bizim için daha kolay olacak. Sırp Cumhuriyeti’ni bağımsızlığına kavuşacağız. Anormal olan karşı taraftan kesinlikle normal bir şey beklemiyorum. Onları tebrik etmeye niyetim de yok. Onlar beni tebrik etsin” diye konuştu.

Yeni başkan Beciroviç: “Bosna Hersek’i böldürmeyeceğiz”

Boşnakların tarafında seçimi kazanan Denis Beciroviç, yönetim anlayışı olarak ülke ekonomisini düzeltmeyi öncelik haline getireceklerini söyledi. Ilımlı bir siyasi aktör olarak tanınan Beciroviç, seçim sürecinde yaptığı bir değerlendirmede Bosna Hersek’i bölmek isteyenlere karşı taviz vermeyeceklerini söylemişti. Beciroviç, “Bosna Sırp Cumhuriyeti’nin başkenti Belgrad değil, Saraybosna’dır. Sırp Cumhuriyeti, Bosna Hersek’in sınırlarına dahildir. Dodik ne kadar aksini söylerse söylesin, Bosna Hersek devletinden hiçbir şey almayacağınızı hepimiz biliyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

Sırplar ılımlı adayı reddetti, kışkırtmacı Dodik’i seçti

Sırp Cumhuriyeti’nde Milorad Dodik’e karşı yarışan ılımlı muhalif aday Jelena Triviç de bölünme karşıtı bir siyasi tavır ortaya koymuştu. Bosna Sırp Cumhuriyeti’nin Rusya ve ABD çatışmalarının bir odak noktası olmaması gerektiğini söyleyen Triviç, “Mevcut küresel jeopolitikte Sırp Cumhuriyeti’nin barışa bağlı kalması gerekir. Göreve gelince ilk hedefimiz yolsuzlukla mücadele, siyasi istikrar ülkemizin ekonomik olarak güçlendirilmesi olacak. Mevcut koşullarda Sırp Cumhuriyeti bağımsızlığa doğru hareket edecek koşullara sahip değil. Bunun gerçekleşmesi Sırbistan için de büyük bir siyasi yük olacaktır ve buna izin verilmemeli. Bosna içerisinde devlet unsurlarına sahibiz, çünkü insanların yaşamlarını ilgilendiren sorumlulukların yüzde 75’inden fazlası zaten Sırp Cumhuriyeti hükümetinin yetkisi altında” şeklinde sözler sarf etmişti.

Bosna Hersek’in karmaşık siyasi yapısı

Bosna Hersek, 29 Şubat-1 Mart 1992’de yapılan referandumla eski Yugoslavya’dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etti. Bosna Hersek içindeki Sırpların büyük çoğunluğunun boykot ettiği referanduma halkın yüzde 64,31’i katıldı. Katılanların yüzde 99,44’ü bağımsızlık için “evet” dedi.

Bosna Hersek, referandum sonucuna göre, bağımsız bir devlet olsa da bağımsızlığın bedelini 3,5 yıl süren kanlı bir savaşla ödemek zorunda kaldı.

Bağımsızlık ilanının akabinde Bosnalı Sırplar, Müslüman Boşnaklara yönelik etnik temizlik ve katliamlar başlattı.

Avrupa’nın orta yerinde 3,5 yıl süren ve çok sayıda katliam, soykırım, insanlık suçlarının işlendiği bir savaş yaşandı.

Savaş, ABD’nin Ohio eyaletindeki Dayton Hava Üssü’nde 21 Kasım 1995’te Dayton Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla sona erdi.

Anlaşma, silahları sustursa da ülkeye karmaşık bir siyasi yapı getirdi. Dayton çerçevesinde belirlenen “yeni” Bosna Hersek’in anayasasında, 3,5 yıl boyunca birbiriyle savaşan Sırp, Boşnak ve Hırvatlar “kurucu halklar” olarak belirlendi. Bu “üç başlı” yapı, Bosna Hersek’i dünyanın en karmaşık siyasi sistemine sahip ülkelerden biri haline getirdi. Özellikle dış politikada “uzlaşma” ile karar alındığından, birçok anlamda Bosna Hersek’in ilerleyişi içeriden durdurulmuş oldu.

Ülke, FBIH ve RS entiteleri ile özerk bir yapıya sahip Brcko Bölgesi’ne ayrıldı. FBIH de kendi içinde 10 kantona bölündü. Her kantonun, entitenin ve devletin ayrı hükümetlerinin olması sistemi daha da karmaşık hale getiriyor.

04 Eki 2022 - 14:08 - Avrupa


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak İslami Analiz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan İslami Analiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler İslami Analiz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı İslami Analiz değil haberi geçen ajanstır.