KÖŞE YAZILARI

30.3.2016, 21:19 The Guardian Gazetesi Tüm Yazılarını Gör

Rusya ve ABD, Suriye’de IŞİD’e Karşı Askeri Koordinasyon Hazırlığı Yapıyor

İki taraf da Rakka’yı IŞİD’in elinden kurtarmak için çalışıyor, dedi Rusya dışişleri bakanı.

Rusya’nın, Rakka’nın kurtarılması konusunu konuştuklarını ifşa etmesinin ardından Suriye’de ABD ile Rusya’nın daha geniş bir askeri koordinasyon içine gireceklerinin izleri de açığa çıkmaya başladı.

Rusya’nın Suriye’den kısmi çekilmesini takip eden süreçte Rusya ve ABD, yavaş yavaş karşılıklı yakın bir çalışma mesaisinin içine giriyorlar. Öyle ki 9 Nisan’da Cenevre’de ikincisi düzenlenecek barış görüşmelerinde Beşar Esed ile muhalifler arasında siyasi geçiş süreci temalı bir görüşmenin yaptırılması konusunda geçen hafta anlaştılar bile.  

Interfax haber ajansının aktardığı habere göre, Rusya dışişleri bakan yardımcısı Oleg Syromolotov, Çarşamba günü yaptığı açıklamada Rusya ve ABD’nin IŞİD’in kalesi Rakka’yı özgürleştirmek için “somut” askeri işbirliği üzerinde çalıştıklarını ilan etti. Bu açıklama tam da Amerikan dışişleri bakanı John Kerry ile CIA şefi John Brennan’ın bu ayki Moskova ziyaretlerinin ardından yapıldı.

Farklı bir gelişme olarak da Esed, Rus haber ajansı RIA’ya verdiği röportajda, birkaç hafta içinde Suriye’de siyasi çözümün gerçekleşebileceğini öngördüğünü açıkladı. Cenevre’de konuşulan her şeyin ötesinde/öncesinde işleyen bir program. Cenevre görüşmelerinin ilk turuna ilişkin yaptığı yorumda Esed, “orada bağımsızların, muhalefetin ve yönetimin ayrı ayrı temsil ediliyor olmasının” mantıklı bir hamle olduğunu belirtti.

Esed, BM planında olmasına ve muhalefetin kilit talebi olmasına rağmen yürütme yetkisine sahip bir geçiş yönetimi organının oluşmasına karşı olduğu izlenimi verdi: “Ne Suriye anayasasında ne de dünyadaki başka bir ülkenin anayasasında geçiş yönetimi organına rastlayamazsınız. Bu hem mantıksız hem de anayasaya aykırıdır” dedi.

Esed ayrıca, “Cenevre’de tartışılması gereken birçok sorun var, fakat zor sorunlar yok. Ben bu sorunları zor olarak görmüyorum; hepsi çözülebilir” dedi.

Suriye muhalefeti ise Esed’in gitmesini yapılacak her türlü düzenlemenin ilk şartı olarak görmeye devam ediyor. Konuyla ilgili olarak, muhalefeti Cenevre barış görüşmelerinde temsil eden Yüksek Müzakere Komisyonu üyesi George Sabra, “yeni hükümet ya da eski hükümet fark etmez,  siyasi haritamızda Beşar Esed’in parçası olduğu bir hükümetin asla yeri yoktur” dedi ve “Beşar Esed’in gündeminde siyasi sürece ilişkin hiçbir madde bulunmadığını” ekledi.

Öte yandan Esed, anayasaya ilişkin taslak metninin hazırlıklarının “birkaç hafta içinde” tamamlanabileceğini fakat anayasanın yürürlüğe girmeden önce “Suriye halkının onayına sunulması” gerektiğini ifade etti.

Esed, hükümet temsilcilerinin Cenevre görüşmelerinde anlaşmaya dönük “tek bir şansı bile kaçırmamak için”, “esneklik sergilediklerini” belirterek, çatışma ortamının Suriye’ye 200 milyar dolarlık zarara mal olduğunu ifade etti.

Esed’in esneklik sergileyen bu açıklamaları, geçen hafta Kerry ve Putin arasında gerçekleşen görüşme sonrasında Moskova’nın Esed üzerinde kurduğu baskının yansıması olarak okunabilir.

Putin-Kerry görüşmesi, Putin’e ABD’nin Rusya’nın Suriye’deki pozisyonunun meşruluğunu kabul ettiğini ve iki ülke arasında daha yakın bir koordinasyonun mümkün olduğunu söyletecek derecede bir sıcaklıkta gerçekleşmişti.

Suriye’de bir sonraki adımın IŞİD’in doğduğu yer olan Rakka’nın geri alınması olduğu açık. Fakat, Suriye ordusunun geçen hafta Palmira’yı örgütten geri alması üzerine yaşanacak sert bir süreç olacağı da kesin.

Suriye’nin kuzey doğusunda ilerleme kaydeden ve stratejik Tabaka askeri üssüne doğru ilerleyen Suriye Ordusu 555. Tugay 4. Mekanize Tümeni,  muhtemelen Rakka’ya en yakın askeri birlik. Pentagon ise son dönemde Suriye’nin kuzeyindeki Haseke’de bulunan Rimeylan hava üssünü genişletti. ABD’nin olası bir saldırıyı Kürtlerle ve Suudi güçleriyle koordine edeceği muhtemel görünüyor.

Rusya ve ABD’nin her ikisi de müzakere masasında eli güçlü pozisyonda olmak için Rakka’nın kendi destekledikleri güçler tarafından özgürleştirilmesini istiyor. Rakka ayrıca, zengin petrol yataklarıyla biliniyor.

Fakat uzun süreli Rakka’yı kurtarma yarışı, eğer Suriye’de gerçekten de bir barış sürecine gidiliyorsa tarafları gitgide birbirine yakınlaştırması bakımından hem Moskova’nın hem de Washington’un çıkarınadır.

Rusya ve ABD ordusu, Suriye’de ateşkesi gözlemek ve güçlendirmek için birlikte çalışıyor ve taraflar arasında daha güvenli bir atmosferin oluşmasına zemin hazırlıyor. Suriye’de zaten uzun süredir Batı koalisyonu ile Rusya arasında tarafların savaş uçaklarını kapsayan bir çatışmasızlık anlaşması vardı fakat doğrudan bir askeri koordinasyon hiç olmamıştı.

Uzmanlara göre IŞİD’in birkaç aylık bir süre zarfında askeri olarak çökertilmesi mümkün değil. Fakat grup içinde git gide büyüyen ve yabancı savaşçılarla Suriyeli Sünni savaşçılar arasında süren iç anlaşmazlıkların/çatışmaların yaşandığı aşikar.

Palmira’ya dönük ordu saldırısında hava desteği veren Rusya’nın bu hafta başında Suriye’ye askeri mühendisler, narkotik köpekler ve tarihi kentte arama yapması için “mayın tarama robotları” göndereceği açıklanmıştı.

Interfax haber ajansının aktardığına göre ise 90 civarındaki Rus askeri mühendisinin Suriye’ye intikalinin Nisan başında tamamlanması bekleniyor.

Suriye haber ajansında yer alan bilgiye göre, Beşar Esed, BM genel sekreteri Ban Ki-moon’a gönderdiği mesajda Suriye’nin terörle mücadeleye dönük “tüm ciddi çabalarla” işbirliği yapmaya hazır olduğunu yineledi. Suriye haber ajansının aktardığı ifadelerde Esed’in “içinde bulunduğumuz süreç, terörle mücadelede ortak zemini genişletmek için en uygun süreç olabilir” dediği kaydediliyor.

Suriye hükümet güçleri ve milis müttefikleri, Rus hava desteği ile birlikte IŞİD’in ülkenin merkez bölgesindeki çölde genişlemesini engellemek için Pazar gününden bu yana Palmira’nın doğusundaki ve batısındaki iki kenti hedef alıyor.

Devlet televizyonunun aktardığına göre ordu ve müttefikleri Karyeteyn’i kuşatmaya aldılar. Öte yandan, IŞİD savaşçılarının Palmira’dan kaçtıktan sonra sığındıkları Sukna kenti de ağır bombardımanlara tabi tutuldu.

The Guardian gazetesinden Patrick Wintour tarafından yazılan bu yazı, Enes Berat Gürler tarafından İslâmi Analiz için tercüme edilmiştir.

Yorum Yaz

Yorumlar

Haberi Sosyal Medyada Paylaş !

ANKETİMİZE KATILIN
Sitemize Nasıl Ulaştınız ?


HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
  • İmsak 04:57
  • Güneş 06:28
  • Öğle 13:13
  • İkindi 16:50
  • Akşam 19:45
  • Yatsı 21:09