Kitap Kritiği: Hukuk Risalesi-İmam Zeynelabidin

İslamî Analiz Kitap Kritiği bölümünde Muhammed Burak Çamur, İmam Zeynelabidin’in Hukuk Risalesi adlı eserini İslamî Analiz okuyucuları için tanıttı.

İslamî Analiz/Kültür-Sanat

İslamî Analiz Kitap Kritiği bölümünde Muhammed Burak Çamur, İmam Zeynelabidin’in Hukuk Risalesi adlı eserini İslamî Analiz okuyucuları için tanıttı:

 

Hukuk Risalesi [1]

“Ey iman edenler, adil şahidler olarak, Allah için, hakkı ayakta tutun.”(Maide 8)

Hukuk kelime anlamı olarak; toplumu düzenleyen yasaların bütünü, haklar, dostluk gibi anlamlara gelmektedir. “Hukuk Risalesi” isminde ise “haklar” anlamında kullanılmıştır. Hak ise; doğru, gerçek, adalet, doğruluk gibi anlamlara gelmektedir. Kişinin doğru davranış sergilemesinin bir göstergesi hakka uygun davranmasıdır. Bütün varlıkların (insan, hayvan, bitki…) hakkı vardır. Düzenin, nizamın devamlılığında sorun meydana gelmemesi için adaletin tesis edilmesi gerekmektedir. Adalet en basit ifade ile “hak edenin hakkını bulması”, “her varlığa hakkını tesis etmektir”.  Günümüzde, yaşadığımız dünyada meydana gelen sorunların en temelinde “adaletin” lafız olarak yüceltilmesi ama pratik olarak karşılığının bulamamış olması da yer almaktadır. Müslüman olmak beraberinde adil olmayı getirmektedir. Adaleti tesis edecek kişinin hakların farkında olması, hakları tanıması, bilmesi gerekmektedir. Adil insan farkında olmadığı, haberi olmadığı bir şeyi tesis edemez.

İmam Zeynelabidin Kerbela’da ümmete “şehadet”i en iyi tarif eden Hz. Hüseyin’in oğludur. En çok “Seccad” lakabıyla bilinmektedir. Seccad; çok secde eden demektir. Kerbela hadisesinden sağlam olarak kurtulanlardan birisidir. Yaşadığı dönemin şartlarının etkisiyle mücadelesini insan yetiştirme ve ilmi faaliyetler merkezinde sürdürmüştür. Kerbela hadisesinden sonra içerisinde bulunduğu durumu sürekli dualarla anlatmıştır. İmam Zeynelabidin bütün ümmet tarafından sahiplenilmiş bir şahsiyettir. Şahsiyetinde ahlak, fazilet gibi insanî değerleri bütünleştirmiştir. Kendisinden sonra gelen insanlara çok değerli iki kitabı miras olarak kalmıştır. Bunlardan en bilineni dualarının bir araya getirildiği “Sahife-i Seccadiye” diğeri ise insan hayatında yer alan en temel hakların açıklandığı “Hukuk Risalesi”dir.

Hukuk Risalesi, orijinal ismiyle “Risaletü’l-Hukuk” kitabı Prof. Dr. Abdülaziz Hatip Bey’in tercüme ve şerhiyle beraber 2010 yılında Nesil yayınları tarafından basılmıştır. İnsanoğlunun unuttuğu ya da basit gördüğü en temel hakları sistematik bir şekilde ele alması nedeniyle önem arz etmektedir.

Kitap önsöz, İmam Zeynelabidin’in kısaca tanıtıldığı bölümlerden sonra  “İslam’da Kul Hakkı Duyarlılığı” bölümüyle konu bağlamında başlamaktadır. Bu bölüm İmam Seccad’ın risalesine geçmeden önce bir giriş özelliği taşımaktadır.  Zeynelabidin risalesine öncelikle hakların bir “önsöz” mahiyetinde sunulmasıyla başlamaktadır. Hakların öz bir şekilde sunulmasından sonra hakların tafsilatına geçilmiştir. Risale; Allah’ın hakkı, vücut organlarının hakkı, yönetenin hakkı, yönetilenin hakkı, iktisadi haklar, komşuluk hakkı, akrabalık hakkı, ibadetlerin hakkı, ihtilaf konularından doğan haklar, dindaşın hakkı, gayrimüslimin hakkı,  sosyal haklar gibi hayatın içerisinde sürekli karşılaştığımız durumları ele almaktadır. Bu durumların tafsilatında konuya bir âlim titizliğiyle yaklaşılmış, sade dille açıklanmaya çalışılmıştır. Prof. Dr. Abdülaziz Hatip Bey de her hakkın açıklanmasından sonra yazdığı şerhlerle bahsedilen konuların daha açık hale gelmesine vesile olmuştur. Kitap en son üç ek bölümle bitmektedir. Bu ek bölümlerin konuları ise ek1: Emeğin Kutsallığı ve Emekçinin Hakkı, ek2: Hayvan Hakları, ek3: Bitki ve Çevre Hakkı üzerine eklenmiştir. Kitap ekleriyle beraber değerini arttırtmıştır.

Kitap ismiyle hukukçuların okuması gerek bir kitap izlenimi verse de okurken böyle bir durumun olmadığını görüyoruz. Okuduktan sonra da herkesin istifade etmesi gerektiği düşüncesine sahip oluyorsunuz. Kitabı okurken aslında bilinmeyen yeni bir teoriyle karşı karşıya kalmıyoruz. Hayatımızda yaşadığımız, sürekli içinde olduğumuz ama birçoğumuzun önemsemediği, basit gördüğü olayların aslında bizim üzerimizdeki etkisinin çok fazla olduğu gerçeğiyle karşı karşıya kalıyoruz. İnsanın ilişkilerinin değişmeye başladığı bir dönemde yaşıyoruz. İnsan- eşya, insan-insan, insan-Allah, insan-devlet gibi insanın kurduğu ilişkiler değiştiriliyor, fıtrata aykırı hale getirilmeye çalışıyor. Kitapta hak bağlamında anlatılan insan ilişkileri, aslında bu durumun da farkında olmamız gerektiği çağrısı yapıyor.

Risaleler”in sonunda İmam Zeynelabidin: “Bunlar seni yakından ilgilendiren elli haktır. Hiçbir durum ve biçimde bunları çiğnememelisin. Bunları titizlikle gözetmeli ve uygulamalısın. Bu konuda Yüce Allah’tan yardım dilemelisin. Güç ve kuvvet yalnızca Allah’tandır. Hamd âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.” diyerek hakların önemini tekrardan belirtiyor.

Ele alınan hakların üzerinde düşünülmesi, tekrardan hayatta karşılığını bulması ümidiyle…


[1] İmam Zeynelabidin Ali bin Hüseyin, Çeviren: Prof. Abdulaziz HATİP, 2010 İstanbul, Nesil Yayınevi, 255 s.

Yorum Yaz

Yorumlar

ANKETİMİZE KATILIN
Sitemize Nasıl Ulaştınız ?


HABER ARŞİVİ
NAMAZ VAKİTLERİ
  • İmsak 04:57
  • Güneş 06:28
  • Öğle 13:13
  • İkindi 16:50
  • Akşam 19:45
  • Yatsı 21:09